နားအေးရင်ပြီးရော ပူဆာတာကျွေးတတ်တဲ့ မိဘတွေ သတိထား

Sharing is caring!

ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ် – ကိုရီးယားအကင်ကြိုက်တဲ့ သားသား ဟော့ဒေါ့ (၃) ချောင်းစားပြီး ဖြစ်သွားတာပါ အရေးကြီးလို့ ကလေးရှိတဲ့ မေမေတွေမကျော်သွားပါနဲ့နော်..အရေးကြီးလို့ ကလေးရှိတဲ့ မေမေတွေမကျော်သွားပါနဲ့နော်.. သားသားက ကိုရီးယားအကင် အရမ်း

ကြိုက်တဲ့ သူပါ.. မေမေကလည်း ကျွေးနေကျမို့ သူပူဆာလို့ ကျွေးမိပါတယ်.. ခုပြောချင်တာက ခါတိုင်းစားရင် ဘာမှ မဖြစ်တတ်ပဲ ဟော့ဒေါ့ချောင်း ကြက်နီ တံဆိပ်ကို အိမ်မှာ ဝယ်ပီး ကျော်ကျွေးမိတယ်.. သားသားက ၃ ချောင်း စားမိတယ်.. စားပီး တစ်နာရီ

ကျော် ကြာတော့ သားသား မအီမလယ် ဖြစ်လာပါတယ်.. နှုတ်ခမ်းတွေ ပြာတတ်ပီး ညတစ်ကိုယ်လုံး ဖြူစုတ်လာပါတယ်..အစာမကျေဘူး ထင်ပီး မေမေကတော့ မြန်မာ လျက်ဆား လေး ကျွေးတယ်.. ခနနေတော့ သားသားက အကုန် ပြန် အန်ထွက်တယ်..

ဆေးခန်း သွားတော့ GP ဆရာဝန် က vitamin C 500 အား တိုက်ပီး အခြေနေ ကြည့်ခိုင်းပါတယ်.. သားသားက နှုတ်ခမ်း ပြာတတာတွေ မရော့သွားပါဘူး.. အမျိူး ဆရာဝန်က အောက်ဆီဂျင်တိုင်း ခိုင်းတော့ 91 ပဲ ရှိတယ်.. ဆရာက သူ့ဆီ အမြန်လာခိုင်း

တော့ ဆရာ့ဆီ ရောက်တော့ အောက်ဆီဂျင်က 76 ပဲရှိတော့တယ်.. ဆရာက ဆေးရုံ အမြန်ပြေးခိုင်းပါတယ်.. ဆေးရုံရောက်တော့ သားသားက ဒီ case နဲ့ ဆေးရုံ ရောက်လာတာ ၄ ယောက်မြောက်တဲ့.. အရင် လူတွေက သားသား ထက်ပိုဆိုးတယ်တဲ့..

ပြာပီး တတ်ပါ တတ်တာတဲ့.. ဆရာဝန်တွေလဲ လို အပ်တာ လုပ်ပေးပီး ခုတော့ သားသား ပြန်သက်သာ လာပါပီ.. အောက်ဆီဂျင်ကတော့ တစ်ညလုံး ရှုရပါတယ်.. သား ဆေးရုံကတောင် မဆင်းရသေးဘူး သားသားလိုမျိူး ကြက်အူချောင်းအနီ စားပီးဆေးရုံ

ရောက်လာတာ နောက်ထပ် ၂ ယောက်.. ပြာတတ် လာပီး အောက်ဆီ ဂျင်တွေ ကျလာတာ..ကလေးတွေ သနားပါတယ်.. ဆရာဝန် ကြီးတွေ round လှည့်တော့ သူတို့ဆေးရုံတွေမှာလည်း ကြက်အူချောင်း စားလို့ ရောက်လာတဲ့ ကလေးတွေ ၁၀ ယောက်လောက်ရှိ

ပီတဲ့.. ဒီမေမေလည်း အရမ်ပြာပီး ငိုဖို့ ကလွဲပီး ဘာမှ မတတ်နိုင်ခဲ့ဘူး.. သားသား လိုမျိူး ကလေးတွေ ထပ်မဖြစ်အောင် မေမေတွေ ဂရုစိုက်ပီး ကျွေးပါနော်.. ဒေါက်တာညီညီ (အင်းစိန်) နှင့်ပါရမီဆေးရုံမှ ဆရာ ဆရာမ များကို ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်..



ကလေးငယ်များနှင့် အစားအသောက် အန္တရာယ်.. အခု ရက်ပိုင်းအတွင်း ကလေးတွေမှာ အသက်အန္တရာယ်ထိ ကျရောက်နိုင်တဲ့ အစားအသောက်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးကို တွေ့လာရပါတယ်။

(၁) ဘာရောဂါလဲ?.. ဒီရောဂါ ကို Acquired Methemoglobinemia လို့ခေါ်ပါတယ်။ (၂) ဘယ်လို ကလေး တွေ မှာ ဖြစ်တာ လဲ?.. ဒီရောဂါဟာ အသင့်စား အစားအစာ Fast Food တွေမှာ ကြာရှည်ခံအောင် အသုံးပြုတဲ့ Nitrate ပါဝင်မှုများတဲ့

အစားအစာများကို စားသုံးမိတဲ့ ကလေးတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဆေးတချို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခုတလော နိုင်ငံခြားက တင်သွင်း ထားတဲ့ ကြက်အူချောင်း၊ ဝက်အူချောင်း၊ အကင် စားမိတဲ့ ကလေးတွေမှာ

အတွေ့များလာပါတယ်။ (၃) ရောဂါ လက္ခဏာ တွေက ဘာတွေလဲ?.. နေကောင်းကျန်းမာနေတဲ့ ကလေးတစ်ယောက် အထက်ပါ အစားအစာ စားမိပြီး ရုတ်တရက် ပြာလာရင် ဒီရောဂါ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ ပြင်းထန်ရင် ကလေး ရုတ်တရက် မောတာ၊ တက်တာ၊ မှိန်း

လွန်းတာ သတိလစ်တာ၊ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်တာ အဆိုးဆုံးကအသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တဲ့ အထိဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ (၄) ဘာ ကြောင့် အခုလို လက္ခဏာ တွေ ပြရတာလဲ?.. လူတိုင်းအတွက် အောက်စီဂျင်ဟာ အလွန် အရေးကြီးပါတယ်.. လေထုထဲက အောက်စီဂျင်ကို အဆုတ်

က ရှူသွင်းပြီး သွေးထဲကို ပို့ဆောင်ပါတယ်.. ပြီးမှ လိုအပ်တဲ့ နေရာတွေကို သွေးဥနီမှာပါတဲ့ ဟီမိုဂလိုဘင် (Hb) က ပို့ဆောင်ပေးရပါတယ်.. အစားအသောက်တွေမှာ ကြာရှည်ခံအောင်သုံးတဲ့ Nitrate ကြောင့် Hb ကို metHb ပုံစံသို့

ပြောင်းသွားစေပါတယ်။ metHb ဟာ ပုံမှန်လုပ်ရမဲ့ သွေးထဲက Oxygen ကို လိုအပ်တဲ့ နေရာကို မပို့ပေးနိုင်တဲ့အတွက် သွေးထဲမှာ oxygen များနေပေမဲ့ အသုံးမချနိုင်တဲ့ အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှာ အောက်စီဂျင် ပြတ်တောက် သွားတဲ့အတိုင်း (Hypoxia) ခံစားရတာ

ဖြစ်ပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် oxygen delivery system shut down ဖြစ်သွားခြင်းပင်ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိကလေးမှာ အပေါ်မှာ ဖေါ်ပြထားတဲ့ လက္ခဏာ တစုံတခုရှိရင် နီးစပ်ရာ ဆေးခန်းမှာ ဆရာဝန်နှင့်အမြန်ဆုံး ပြသစေလိုပါတယ်။ မိမိတို့ ကလေးတွေ အန္တရာယ်

မဖြစ်ရအောင် လတ်တလော အခြေအနေအရ နိုင်ငံခြားမှ လာသော အသင့်စား ကြက်အူချောင်း၊ ဝက်အူချောင်း နှင့် အကင်များ စားသုံးခြင်းကို ရှောင်ရှားသင့်ပါကြောင်း အကြံပြုအပ်ပါတယ်။

Dr. AK Thein

Zawgyi Version

ကိုယ္ေတြ႕ျဖစ္ရပ္ – ကိုရီးယားအကင္ႀကိဳက္တဲ့ သားသား ေဟာ့ေဒါ့ (၃) ေခ်ာင္းစားၿပီး ျဖစ္သြားတာပါ အေရးႀကီးလို႔ ကေလးရွိတဲ့ ေမေမေတြမေက်ာ္သြားပါနဲ႔ေနာ္..အေရးႀကီးလို႔ ကေလးရွိတဲ့ ေမေမေတြမေက်ာ္သြားပါနဲ႔ေနာ္.. သားသားက ကိုရီးယားအကင္ အရမ္း

ႀကိဳက္တဲ့ သူပါ.. ေမေမကလည္း ေကြၽးေနက်မို႔ သူပူဆာလို႔ ေကြၽးမိပါတယ္.. ခုေျပာခ်င္တာက ခါတိုင္းစားရင္ ဘာမွ မျဖစ္တတ္ပဲ ေဟာ့ေဒါ့ေခ်ာင္း ၾကက္နီ တံဆိပ္ကို အိမ္မွာ ဝယ္ပီး ေက်ာ္ေကြၽးမိတယ္.. သားသားက ၃ ေခ်ာင္း စားမိတယ္.. စားပီး တစ္နာရီ

ေက်ာ္ ၾကာေတာ့ သားသား မအီမလယ္ ျဖစ္လာပါတယ္.. ႏႈတ္ခမ္းေတြ ျပာတတ္ပီး ညတစ္ကိုယ္လုံး ျဖဴစုတ္လာပါတယ္..အစာမေက်ဘူး ထင္ပီး ေမေမကေတာ့ ျမန္မာ လ်က္ဆား ေလး ေကြၽးတယ္.. ခနေနေတာ့ သားသားက အကုန္ ျပန္ အန္ထြက္တယ္..

ေဆးခန္း သြားေတာ့ GP ဆရာဝန္ က vitamin C 500 အား တိုက္ပီး အေျခေန ၾကည့္ခိုင္းပါတယ္.. သားသားက ႏႈတ္ခမ္း ျပာတတာေတြ မေရာ့သြားပါဘူး.. အမ်ိဴး ဆရာဝန္က ေအာက္ဆီဂ်င္တိုင္း ခိုင္းေတာ့ 91 ပဲ ရွိတယ္.. ဆရာက သူ႔ဆီ အျမန္လာခိုင္း

ေတာ့ ဆရာ့ဆီ ေရာက္ေတာ့ ေအာက္ဆီဂ်င္က 76 ပဲရွိေတာ့တယ္.. ဆရာက ေဆး႐ုံ အျမန္ေျပးခိုင္းပါတယ္.. ေဆး႐ုံေရာက္ေတာ့ သားသားက ဒီ case နဲ႔ ေဆး႐ုံ ေရာက္လာတာ ၄ ေယာက္ေျမာက္တဲ့.. အရင္ လူေတြက သားသား ထက္ပိုဆိုးတယ္တဲ့..

ျပာပီး တတ္ပါ တတ္တာတဲ့.. ဆရာဝန္ေတြလဲ လို အပ္တာ လုပ္ေပးပီး ခုေတာ့ သားသား ျပန္သက္သာ လာပါပီ.. ေအာက္ဆီဂ်င္ကေတာ့ တစ္ညလုံး ရႈရပါတယ္.. သား ေဆး႐ုံကေတာင္ မဆင္းရေသးဘူး သားသားလိုမ်ိဴး ၾကက္အူေခ်ာင္းအနီ စားပီးေဆး႐ုံ

ေရာက္လာတာ ေနာက္ထပ္ ၂ ေယာက္.. ျပာတတ္ လာပီး ေအာက္ဆီ ဂ်င္ေတြ က်လာတာ..ကေလးေတြ သနားပါတယ္.. ဆရာဝန္ ႀကီးေတြ round လွည့္ေတာ့ သူတို႔ေဆး႐ုံေတြမွာလည္း ၾကက္အူေခ်ာင္း စားလို႔ ေရာက္လာတဲ့ ကေလးေတြ ၁၀ ေယာက္ေလာက္ရွိ

ပီတဲ့.. ဒီေမေမလည္း အရမ္ျပာပီး ငိုဖို႔ ကလြဲပီး ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး.. သားသား လိုမ်ိဴး ကေလးေတြ ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ေမေမေတြ ဂ႐ုစိုက္ပီး ေကြၽးပါေနာ္.. ေဒါက္တာညီညီ (အင္းစိန္) ႏွင့္ပါရမီေဆး႐ုံမွ ဆရာ ဆရာမ မ်ားကို ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္..



ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ အစားအေသာက္ အႏၲရာယ္.. အခု ရက္ပိုင္းအတြင္း ကေလးေတြမွာ အသက္အႏၲရာယ္ထိ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ အစားအေသာက္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးကို ေတြ႕လာရပါတယ္။

(၁) ဘာေရာဂါလဲ?.. ဒီေရာဂါ ကို Acquired Methemoglobinemia လို႔ေခၚပါတယ္။ (၂) ဘယ္လို ကေလး ေတြ မွာ ျဖစ္တာ လဲ?.. ဒီေရာဂါဟာ အသင့္စား အစားအစာ Fast Food ေတြမွာ ၾကာရွည္ခံေအာင္ အသုံးျပဳတဲ့ Nitrate ပါဝင္မႈမ်ားတဲ့

အစားအစာမ်ားကို စားသုံးမိတဲ့ ကေလးေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေဆးတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အခုတေလာ ႏိုင္ငံျခားက တင္သြင္း ထားတဲ့ ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ဝက္အူေခ်ာင္း၊ အကင္ စားမိတဲ့ ကေလးေတြမွာ

အေတြ႕မ်ားလာပါတယ္။ (၃) ေရာဂါ လကၡဏာ ေတြက ဘာေတြလဲ?.. ေနေကာင္းက်န္းမာေနတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ အထက္ပါ အစားအစာ စားမိၿပီး ႐ုတ္တရက္ ျပာလာရင္ ဒီေရာဂါ ျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္။ ျပင္းထန္ရင္ ကေလး ႐ုတ္တရက္ ေမာတာ၊ တက္တာ၊ မွိန္း

လြန္းတာ သတိလစ္တာ၊ ႏွလုံးခုန္ႏႈန္း မမွန္တာ အဆိုးဆုံးကအသက္ဆုံးရႈံးႏိုင္တဲ့ အထိျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ (၄) ဘာ ေၾကာင့္ အခုလို လကၡဏာ ေတြ ျပရတာလဲ?.. လူတိုင္းအတြက္ ေအာက္စီဂ်င္ဟာ အလြန္ အေရးႀကီးပါတယ္.. ေလထုထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကို အဆုတ္

က ရႉသြင္းၿပီး ေသြးထဲကို ပို႔ေဆာင္ပါတယ္.. ၿပီးမွ လိုအပ္တဲ့ ေနရာေတြကို ေသြးဥနီမွာပါတဲ့ ဟီမိုဂလိုဘင္ (Hb) က ပို႔ေဆာင္ေပးရပါတယ္.. အစားအေသာက္ေတြမွာ ၾကာရွည္ခံေအာင္သုံးတဲ့ Nitrate ေၾကာင့္ Hb ကို metHb ပုံစံသို႔

ေျပာင္းသြားေစပါတယ္။ metHb ဟာ ပုံမွန္လုပ္ရမဲ့ ေသြးထဲက Oxygen ကို လိုအပ္တဲ့ ေနရာကို မပို႔ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးထဲမွာ oxygen မ်ားေနေပမဲ့ အသုံးမခ်ႏိုင္တဲ့ အတြက္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေအာက္စီဂ်င္ ျပတ္ေတာက္ သြားတဲ့အတိုင္း (Hypoxia) ခံစားရတာ

ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ oxygen delivery system shut down ျဖစ္သြားျခင္းပင္ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိကေလးမွာ အေပၚမွာ ေဖၚျပထားတဲ့ လကၡဏာ တစုံတခုရွိရင္ နီးစပ္ရာ ေဆးခန္းမွာ ဆရာဝန္ႏွင့္အျမန္ဆုံး ျပသေစလိုပါတယ္။ မိမိတို႔ ကေလးေတြ အႏၲရာယ္

မျဖစ္ရေအာင္ လတ္တေလာ အေျခအေနအရ ႏိုင္ငံျခားမွ လာေသာ အသင့္စား ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ဝက္အူေခ်ာင္း ႏွင့္ အကင္မ်ား စားသုံးျခင္းကို ေရွာင္ရွားသင့္ပါေၾကာင္း အႀကံျပဳအပ္ပါတယ္။

Dr. AK Thein

Add a Comment

Your email address will not be published.